بقلم: امجد علی راجاؔ
انسان غریبی برداشت کر کْیندے ورے زنانی دے چْکے نی برداشت ہوندے۔ تریمتی دیاں گلاں سنڑ سنڑ کے اْیک بےچارہ شاعر کناں بچ رُوں تُن کے کتاب پڑھدا آسا۔ کتاب پڑھدیاں پڑھدیاں اْیکی جائی اس پڑھیا کہ “تسی غریب پیدا ہوئے اور اس بچ تساں دا قصور نی، ورے تسی کدے غریب مرسو تے اے تساں دا قصور ہوسی”۔
گل شاعر دے دلا تا لگ گئی، زنانی کو آخڑاں لگیا:
؎ گل سنڑ پھینو، چپ کر جل ہونڑ، پیسے خوب کماساں
کپڑے چیڑے کِْنساں نالے ٹکڑا رج کے کھاساں
تریمت حریان ہوکے بولی:
غریبی دی زمیں تا امیری دا شعر؟ ہڈ حرامی دی ردیف نال محنت دا قافیہ؟
گلاں مُچ نہ کر تے پیسے کما کے آنڑ، پْاویں چوری کر کے آنڑ۔
چوری دا ناں سنڑ کے شاعر پہلے تے کْبرایا، فر کتابا آلی گل یاد کر کے کافی دیر سوچدا رئیا، تے فر بولیاں:
؎ پْلیئے! ہونڑ اے مقصد پکا پیسے خوب کمانڑاں
پْاویں ڈاکہ ماراں پاویں چوری کر کے آنڑاں
ساری رات شاعر سوچدا رئیا کہ غریب تے میں ہونڑ مرنا نی، ورے اتنے سارے پیسے کماساں کْیاں؟
سوچدیاں سوچدیاں اس کو خیال آیا کہ کی نہ بینک لٹیا جلے۔ اس سنڑ زنانی نال مشورہ کیتا تے زنانی بولی، “میں کج نہ آختی، آپڑی مرضی نال بینک لُٹدے او تے لُٹو، ورے خیال رخیو بینکا بچ کیمرے لگے دے ہوندن، اس کیتے نقاب پْا کے جلیو۔ مک پتے تسی غربت دے ہتھوں مجبور ہوکے اے کم کرنا لگے او، ورے میں اس کماں بچ راضی نہ نے۔ میں تے غربت بچ بی گزارہ کرنا آسطے تیار آں ورے تسی آپڑی مرضی نال کردے او تے کر کہنو۔ میں زورا نال ڈکدی تاں نہ کیکہ مک پتے تسی آخسو اساں دے سیاستدان بی تے ساری زندگی چوری کردن، اْیک واری میں کر کْیدی تے کے ہوگیا؟ ورے میں دس چھڑاں نے کلا کو مڑے تا کوئی گل نہ آوے۔ خیر اے میں نکیاں نکیاں چیزاں آسطے بی ترس ترس کے زندگی گزار کْینساں ورے تساں دا ارادہ فر بی نی بدلدا تے فر انْاں پیسیاں بچو اْیک دیگ غریباں بچ بنڈ چھڑیو۔ میں تساں کو فر آخدی آں چوری نی کرنی چاہی دی، گناہ ہوندے، ورے کدے تساں دا ارادہ دوبئی تو واپس آندیاں ویلے عمرہ کرنا دا اْے تے فر اے اللہ دا تے تساں دا معاملہ اے، میں اس گلا بچ بول کے گنہگار نہ ہوہکدی۔ تے عمرہ کردیاں ویلے میں تساں دے بخشش آسطے دعا بی لازمی کرساں”۔
خیر شاعر دو دیہاڑے تیاری کرنا تو بعد پستول ڈبے بچ چْاڑ کے بینک جُل پوچیا۔ اس دی قسمت چنگی آسی، اس دیہاڑے لوک کْٹ آسے۔
شاعر پستول کڈ کے سیکیورٹی گارڈ دے سرا تا رخ کے بولیاں:
؎ رفل مک پکڑا اور سنگیا، نی تے سٹ میں کرساں
کْلیاں تے نہ مردا، تُک بی نال میں کْین کے مرساں
سیکیورٹی گارڈ رفل شاعر دے ہتھاں بچ پکڑال کے دوہنڑے ہتھ سرا پچھا بْن کے ہیاں زمیں تا پے گیا جئیاں رفل چلانڑاں کولو زیادہ لماں پینڑا دی ٹریننگ کیتی دی اْیس۔ خیر شاعر سنڑ دروازے کو کنڈی لائی تے “کلوز” دا بورڈ بْارا در موڑ چھڑیا۔ اس تو پہلے کہ برانچ منیجر ایمرجنسی دا بٹن دباوے، شاعر دْوڑ کے اس تے سرا تا جل کھلتا:
؎ ہینڈزاپ کر کن سنگیا، نی تے سدھی گولی کھاسیں
نکی جی بی حرکت کیتی، مچ مندا پچھتاسیں
منیجر بےچارہ ڈرا نال اُٹھ کے کھل گیا۔ شاعر اس دے ہاتھ بْدے تے ہوائی فیر کر کے بولیا:
؎ پْینڑو دل نہ نکا کرسو، سنگیو نہ کبرْاؤ
آپڑے پیسے، زیور سارے اس بیگا بچ پاؤ
ساریاں سنڑ آپڑے پرس، پیسے، زیور، موبائل بیگا بچ پْا چھڑے۔
؎ جان پیاری ا٘ے تے سنگیو، کرسو نہ ہشیاری
جْانڑ کے کُج نہ کردا باقی تُسدی ذمہ داری
اس تو بعد شاعر جل کھلتا کیشیئر کول:
؎ کھول تجوری، پیسے سارے بیگا بچ ہن پانڑے
نی تے فْیر میں کرساں باقی قسمت تیری جانڑے
کیشیئر بی کرے علاقائی شاعر آسا، ماہیئے گا کے بولیا:
؎ میں گلے بچ پایا ٹْول (ڈھول)
مڑے کول تے چابی نیں ہوندی اے منیجر کول
شاعر تے فر شاعر ہوندے، تے شاعر بی مُڑ گیا ماہیئے آلے پاسے
؎ میں بی گل بچ پایا ٹْول
جس کول بی چابی اے، جُل آنڑ تجوری کھول
کیشیئر منیجر کول گیا تے چابی آنڑ کے تجوری کھولی۔ تے نوٹاں دیا گڈیاں کْڈ کے بیگا بچ پْانڑ لگیا۔ تے نال رو کے بولیا:
؎ مڑا کْار آباد کرو
میں بی ہونڑ بیاہ کرنے، تھوڑی مڑی امداد کرو
شاعر بےچارے تے نرم دل ہوندن، آخڑاں لگیا:
؎ رنگ تڑْا جیاں کالک اے
دو لکھ تُو چا کہن، مڑا اللہ نبی مالک سے
شاعر نوٹاں نال پْرے دا بیگ کہن کے بوئے در مڑیا، جیاں بوآ کھولیا اگا ایس ایچ او تے نال دو سپاہی کھلتے دے آسے۔ شاعر کبرْا گیا۔ ایس ایچ او دا ناں آسا پہولا، تے آسا بی پنجابی۔ اندر بڑدیاں نال ای شاعر کو رخ کْیدا لتاں اگا، تے بولیا:
؎ چل بلھیا چل اوتھے چلیئے، جتھے سارے انے
نہ کوئی ڈاکہ مارے، نہ فر پْولا لتاں پْنے
اس تو بعد، ایس ایچ او صاحب شاعر تے نوٹاں آلا بیگ کْن کے بْار نکلے تے ڈاٹسن بچ بٹھال کے ٹُر گئے۔ اْیک ویرانے بچ ڈاٹسن کھلیار کے بولے:
؎ دل تے کردے تیرے متھے درجن کیس میں پاواں
تُو کی کیندیں پانواں کیس یا تیری جان چھڈاواں؟
شاعر بےچارہ تے مرنا آلا ہوئے دا آسا، فوراً ایس ایچ او دے پیراں پے گیا:
؎ اُٹھ شاہ حسینہ ویکھ لے اسی بدلی بیٹھے بھیس
مینوں معافی دے دو صاحب جی، نہ پانڑاں کوئی کیس
شاہ حسین دا کلام سنڑ کے ایس ایچ او خوش ہوکے بولیا:
؎ میں تے چھ لکھ لینڑاں سی پر تُوں کی کریں گا یاد
نظر نہ آویں میرے علاقے وچ تُوں اج توں بعد
شاعر سنڑ شکر دا کلمہ پڑھیا تے پُٹھیاں پیراں اتھو نسیا۔ ایجی دْوڑ لائی کہ آپڑے کْار پوچ کے سْا کْیدا۔ اس دی زنانی تے انتظار بچ بیٹھی دی آسی کہ جنڑا لکھاں روپے کہن کے آسی ورے اس دا خالی ہاتھ دیخ کے پریشان ہوگئی، بولی:
میں پہلے ای آخیا آسا کہ تڑہے وسا دا کم نی۔ بینک گیا بی آسیں کہ ڈرا نال رْا بچو مُڑ کے آگئیں؟
شاعر بولیا قسما نال میں بینک گیا آساں، ڈاکہ بی ماریا، پیسے کہن کے بینکا بچو نکلیاں بی۔
زنانی کو اْور لْیر چڑھ گئی:
تے فر پیسے کڑے پیؤ کو دے کے آگئیں؟
شاعر کج دیر سوچ کے بولیا:
؎ ڈْاڈے چوراں نال تے کردی مل کے کاروبار
لسے کولو کھس کہن دی اے سارا کج سرکار